تصویب ترازنامه شرکت
یکی از مواردی که مطابق ماده 106 لایحه اصلاحی قانون تجارت باید جهت ثبت به مرجع ثبت شرکت ها ارسال گردد، تصویب ترازنامه می باشد. به نظر می رسد در حقوق تحلیلی ثبت شرکت ها قبلا به جای واژه تصویب ترازنامه از عبارت بیلان مالی و یا تعیین کیفیت تفریغ حساب که در ماده 200 قانون تجارت بیان شده است، استفاده می شد.با این وجه تشابه می توان تصویب تراز را در انواع شرکت های تجارتی در نظر گرفت.صلاحیت تصویب ترازنامه برعهده مجمع عمومی عادی می باشد، مجمع عمومی عادی باید سالی یک بار در موقعی که در اساسنامه پیش بینی شده است برای رسیدگی به ترازنامه وحساب سود وزیان سال مالی قبل و صورت دارایی و مطالبات و دیون شرکت وصورت حساب دوره عملکرد سالیانه شرکت و رسیدگی به گزارش مدیران و بازرس یا بازرسان و سایر امور مربوط به حساب های سال مالی تشکیل شود. بدون قرائت گزارش بازرس یا بازرسان شرکت در مجمع عمومی اخذ تصمیم نسبت به ترازنامه و حساب سود و زیان سال مالی معتبر نخواهند بود.در جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره تصویب صورت های مالی می توانید با ثبت شرکت ایلیا تماس بگیرید.
ترازنامه یا بیلان چیست؟
ترازنامه یا بیلان عبارت است از صورت حسابی که وضع مالی یک موسسه را در یک تاریخ معین نشان می دهد.در ترازنامه میزان دارایی ، بدهی و سرمایه صاحبان موسسه نوشته می شود.
به عبارتی ترازنامه جدولی است در برگیرنده اقلام دارایی شرکت از یک طرف و اقلام بدهی از طرف دیگر . یعنی اینکه ترازنامه بیانگر اقلام بستانکار و بدهکار شرکت می باشد.هزینه های تاسیس شرکت ، تعهداتی که شرکت تضمین کرده و استهلاکات و اندوخته های قانونی باید در نظر گرفته شود ولو اینکه بعد از وضع استهلاکات و اندوخته ها سود قابل تقسیمی باقی نماند یا کافی نباشد.( مواد 224 و 223 و 236 ل.ا.ق.ت)
با بررسی ترازنامه، علاوه بر اینکه امکان مقایسه با ترازنامه های سال های قبل و نحوه ی عملکرد شرکت فراهم می گردد ، سهامداران نیز از این طریق به ارزش سهام خود پی می برند و طلبکاران شرکت به قدرت و ثبات مالی شرکت پی می برند.
وفق ماده ی 234 لایحه قانونی 1347 : در ترازنامه باید استهلاک اموال و اندوخته های لازم در نظر گرفته شود ، ولو آنکه پس از وضع استهلاک و اندوخته ها سود قابل تقسیم باقی نماند یا کافی نباشد.منظور از اندوخته ، مبالغی است که شرکت می بایست برای مواجه شدن با هزینه هایی نظیر ضرر و زیان های ناشی از حوادثی که ممکن است اتفاق بیفتد کنار بگذارد.
قانون تجارت ایران ، تجار را ملزم به تنظیم ترازنامه ننموده ولی درباره شرکت های تجاری مخصوصاَ شرکت های سهامی تنظیم ترازنامه اجباری است و از لحاظ مالیاتی اساس تشخیص مالیات ترازنامه است که موسسات تجاری و شرکت های تجاری در پایان هر سال تنظیم می کنند.ضمناَ تصویب نامه مورخ 27 آبان ماه 1340 شرکت های تجاری را موظف نموده است که ترازنامه و حساب سود و زیان خود را در پایان هر سال در روزنامه رسمی کشور منتشر نمایند .بنابراین تجار و شرکت های تجاری هر سال ترازنامه عملیات خود را تنظیم می کنند.
ترازنامه شرکت به حساب سود و زیان ضمیمه می گردد.حساب سود و زیان مشتمل بر دو ستون است : بستانکار و بدهکار .چنانچه بدهی های شرکت بیشتر باشد نشانگر ضرر شرکت و چنانچه بستانکاری شرکت بیشتر باشد ، نشانگر سود خالص شرکت است.حساب سود و زیان برای دوره ای تهیه می شود که آغاز آن از تاریخ تنظیم یک ترازنامه و پایان آن از تاریخ ترازنامه بعدی است ، بنابراین ، ترازنامه های مالی که در یک موسسه تهیه می شود به وسیله حساب های سود و زیان با یکدیگر ارتباط می یابد.
تصویب و ثبت بیلان مالی
به موجب تبصره ماده 89 لایحه قانونی 1347، مجمع عمومی پس از استماع گزارش مدیران و نیز بازرسان شرکت در مورد تصویب حساب ها و گزارش فعالیت و وضع عمومی شرکت تصمیم گیری می کند.گزارش بازرس یا بازرسان شرکت باید در جلسه مجمع قرائت شود، در غیر این صورت اخذ تصمیم نسبت به تراز و حساب و زیان سال مالی شرکت معتبر نخواهد بود.
بنابراین ، رسیدگی به ترازنامه و حساب سود و زیان سال مالی قبل و صورت دارایی و مطالبات و دیون شرکت متعاقب استماع گزارش مدیران و بازرس یا بازرسان و همچنین تصویب ترازنامه و دستور تقسیم سود بین صاحبان سهام بر عهده مجمع عمومی عادی است .
بنا به تجویز ماده 106 در مواردیکه تصمیمات مجمع عمومی در مورد تصویب ترازنامه باشد، یک نسخه از صورت جلسه مجمع می بایست جهت ثبت به مرجع ثبت شرکت ها ارسال گردد.
بدیهی است مراتب پس از انجام تشریفات ثبت در روزنامه رسمی کشور منتشر می گردد.
همین طور ، تغییرات مربوط به تعیین و تصویب بیلان مالی شرکت نیز در صلاحیت مجمع عمومی می باشد .
احراز و تایید گزارش بازرسین در شرکتها
یکی از مباحث در خصوص ثبت ترازنامه، چگونگی احراز و تایید گزارش بازرسین می باشد، همان طور که بیان گردید برطبق ماده 89 و152 زمانی تصویب ترازنامه در شرکت دارای اثر قانونی می باشد که گزارش بازرس در مجمع عمومی قرائت گردد که در رویه جاری ثبت شرکت لزوما می بایستی در متن صورتجلسه (پس از قرائت گزارش بازرس) درج گردد.
اما نکته ای که حائز اهمیت می باشد این است که کدام بازرس صلاحیت ارائه گزارش را دارد. در خصوص تشریح ابهام مذکور مبنی بر این که برخی از شرکت های سهامی بنا به دلایل مختلف در سال های مالی گذشته نسبت به انتخاب بازرس اقدام ننموده اند و جهت رسیدگی به حساب سود و زیان وتراز مالی سال گذشته بازرس سال جدید نسبت به تهیه گزارش در اجرای ماده 152 لایحه اصلاحی قانون تجارت اقدام می نماید و مجمع عمومی نیز به استناد گزارش بازرس سال جاری نسبت به تصویب ترازنامه سال های گذشته اقدام می نماید.